W obręczy bólu

Ponad 20 procent mieszkańców Ziemi uskarża się na częste, powtarzające się bóle głowy. Ta przykra dolegliwość nie musi oznaczać poważnej choroby, ale potrafi bardzo uprzykrzyć życie.

Drugie Towarzyszą infekcjom wirusowym, mogą być objawem zapalenia zatok, alergii, zatrucia pokarmowego i innych dolegliwości gastrycznych, niewydolności nerek, nadciśnienia tętniczego i depresji. Uporczywy ból głowy może sygnalizować poważne choroby mózgu: guzy, tętniaki, zbliżający się udar mózgu.

W szponach migreny

Samoistny, napadowy, nawracający, pulsujący, jednostronny - to najbardziej charakterystyczne cechy migreny - choroby, której głównym objawem jest ból głowy. I mimo że często podkreśla się związek tej powszechnej dolegliwości ze stresem i pełnym napięć współczesnym trybem życia, to choroba ta towarzyszy ludzkości od zawsze. Na migrenę uskarżało się wielu znanych ludzi, m.in. Cezar, Einstein, Pascal, Kant, Beethoven, Nobel, Wagner, Chopin, Czajkowski, Freud, Darwin i inni. Można więc powiedzieć, że osoby dotknięte migreną znajdują się w doborowym towarzystwie, co jednak stanowi dla nich słabą pociechę w momencie, gdy ich głowa znajduje się we władaniach bólu.

Napad migreny poprzedzają sygnały wstępne, tzw. objawy prodromalne. Występują one na kilka godzin do dwóch dni przed atakiem bólu. Jest to pobudzenie lub apatia, depresja, powtarzające się ziewanie, uczucie znużenia, sztywność karku i innych mięśni, niezręczność ruchów, nadwrażliwość na światło i silne dźwięki oraz podobne nietypowe dolegliwości. Dopiero w jakiś czas potem pojawia się ból, najczęściej w okolicach skroni i w głębi oczodołu, zwykle po jednej stronie głowy, ale może także objąć całą głowę.

Atak migreny trwa od kilku godzin do kilku dni. Może zakończyć się równie gwałtownie, jak się pojawił albo ustępować stopniowo. U około jednej piątej osób cierpiących na migrenę na jakieś pół godziny przed napadem bólu występuje tzw. aura, czyli zaburzenia widzenia. Nagle zamiast normalnego obrazu widzimy migocący mroczek, jakąś pulsującą błyszczącą plamę albo ogniste zygzaki przypominające błyskawice. Obraz może być zniekształcony, ograniczony do małego fragmentu albo nawet zniknąć całkowicie, Czasem odczuwa się także mrowienie i drętwienie nóg i rąk. Objawy aury trwają zwykle około godziny. Potem ustępują, a głowę ogarnia ból, któremu często towarzyszą nudności, wymioty, światłowstręt, nadwrażliwość na dźwięki. i zapachy.

Skłonność do napadów migreny może być dziedziczna. Choroba trzy razy częściej trapi kobiety niż mężczyzn, za co winę ponoszą prawdopodobnie hormony - zaburzenie ich równowagi przed miesiączką, w ciąży, w okresie przekwitania. Wyodrębnia się nawet tzw. migrenę menstruacyjną, która zaczyna dokuczać zwykle na dwa dni przed początkiem krwawienia. Wielu osobom jest dobrze znana migrena „weekendowa", która zaczyna dokuczać w chwili, kiedy wreszcie możemy odpocząć po dniach pełnych stresów i pośpiechu i która ustępuje natychmiast po powrocie do pracy i codziennego trybu życia.

Migrenie sprzyjają:

- niektóre pokarmy - kakao i czekolada, sery pleśniowe, cytrusy, mleko, mięso wieprzowe, boczek wędzony i czerwone wino. Napad bólu rozpoczyna się zwykle w 48 godzin po ich spożyciu.

- głód (zbyt małe stężenie glukozy we krwi);

- odwodnienie

- stres, wstrząs lub lęk; jaskrawe światło i hałas;

- zmiana klimatu lub pogody, suchy ciepły wiatr;

- zaburzenia hormonalne.

- brak snu, zmęczenie, nieregularny tryb życia.

Jak przetrwać atak?

- przyjąć lek przeciwbólowy przy pierwszych oznakach migreny i nie dopuścić do nasilenia się dolegliwości.

- położyć się w zaciemnionym pokoju i zasnąć.

- położyć zimny okład na czoło albo robić naprzemienne kompresy ciepłe i zimne na czoło i kark; wcierać w skórę głowy, skroni i karku nalewkę bursztynową lub olej ze słodkich migdałów z dodatkiem olejku lawendowego i z mięty pieprzowej (na 2 łyżeczki oleju po 1 kropli obu olejków).

- ból migrenowy mogą złagodzić napary z: korzenia waleriany, koszyczków rumianku, z kwiatostanu lipy, z liści melisy i mięty pieprzowej.

Co na to medycyna?

Obecnie lekarze dysponują skutecznymi lekami przeciwmigrenowymi nowej generacji - są to tryptany (imigran, sumamigren), które nie tylko uśmierzają ból, ale wyciszają także mdłości i inne objawy migreny. Leki te dostępne są wyłącznie na receptę. Czasem proponuje się choremu kilkumiesięczną kurację polegającą na profilaktycznym zażywaniu leków przeciwpadaczkowych nowej generacji, a także środków antydepresyjnych i beta-blokerów, które okazały się skuteczne także w leczeniu migreny.

Do uśmierzania bólów głowy wykorzystuje się również botulinę, stosowaną w kosmetyce do wygładzania zmarszczek. Wstrzykiwanie botuliny do mięśni w okolice skroni i czoła zapobiega napadom migreny na kilka miesięcy. Innym, stosunkowo nowym zabiegiem, jest laseroterapia ręczna - na bolące miejsce kieruje się promień lasera miękkiego biostymulującego. Może on uwolnić od ataków bólu na kilka tygodni, a nawet miesięcy. Niektórym osobom pomaga akupunktura.

Głowa pod napięciem

Napięciowe bóle głowy, podobnie jak migrena, częściej dokuczają kobietom. Ból rozwija się powoli, obejmując całą głowę. Jest bardzo przykry. Niekiedy chorzy mają wrażenie rozsadzania lub miażdżenia czaszki. Bólowi, który może trwać nawet kilka dni, towarzyszą niekiedy nudności oraz nadwrażliwość na wszelkie silne bodźce otoczenia. Przypuszcza się, że przyczyną tego bólu głowy mogą być przykurcze i napięcie mięśni karku, ramion, głowy, które często są skutkiem stresu. Leczenie: leki przeciwbólowe i zwiotczające mięśnie, środki uspokajające, które powinny być przepisane przez lekarza neurologa. Pomóc może wszystko, co ułatwia radzenie sobie ze stresem, trening autogenny, medytacja, ćwiczenia jogi, masaż relaksacyjny.

Leki przeciwbólowe

Nie ma całkiem bezpiecznych środków przeciwbólowych, mimo że wiele z nich można kupić bez recepty. Każdy może powodować niepożądane skutki uboczne i wchodzić w groźne interakcje z innymi lekami. Dlatego przy tak przewlekłych dolegliwościach jak bóle głowy, najlepiej poradzić się lekarza.

  Małgorzata Sypień, M.D.

Integrative Family Practice

  773-205-2555